Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Gaziantep Şubesi, gerçekleştirdiği basın açıklamasında Sağlık Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifini değerlendirdi.

Halkın yaşam hakkını koruyan, sağlık haklarına erişimi geliştiren yaklaşım yok

Basın açıklamasını okuyan Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Gaziantep Şubesi Eşbaşkanı Gülcan Parlakkılıç Eroğulları, ‘’2027 yılı bütçe teklifi var olan sorunlara çözüm sunmamaktadır. Halkın yaşam hakkını koruyan, sağlık haklarına erişimi geliştiren, emekçilerin emeğini koruyan, özlük haklarını geliştiren bir yaklaşım yoktur. Sağlığı ticarete dönüştüren, yurttaşlara ve hastalara “müşteri gibi” yaklaşan neo-liberal sağlık politikaları 2027 bütçesiyle önceliklerinin halk sağlığı ve emekçilerin hakları olmadığını bir kere daha gösteriyor’’ dedi.

Sağlığa ayrılan bütçe payı gerçekçi değil

Sağlığa ayrılan bütçe payının gerçekçi olmadığını kaydeden Eroğulları, ‘’Genel olarak sağlık hizmetlerine ayrılan bütçenin AB-OECD ülkeleri ortalamalarına yaklaştırılarak, yüzde 10’un üzerine çıkarılmasını talep etmemize rağmen Türkiye’de bu oran halen çok düşüktür. OECD’nin 2026 verilerine göre Türkiye sağlığa en düşük payı ayıran ülkeler içerisindedir. OECD’de yüzde 9,3 bandında olan ortalama “Sağlık Harcamaları GSYİH Hasıla Oranı” Türkiye’de yüzde 5 bandının altındadır’’ şeklinde konuştu.

Reel bir bütçe artışı teklif edilmemektedir

‘2026 bütçesi içinde ise yüzde 7,2 olan Sağlık Bakanlığı payı 2027 yılında da sabit kalmıştır’ diyen Eroğulları, ‘’2027 yılında merkezi yönetim bütçesi toplamda 27,3 trilyon TL iken Sağlık Bakanlığı için 1 trilyon 960 milyar 897 milyon 760 bin TL olarak teklif edilmektedir. Önceki yıl bütçesine göre yüzde 33’lük bir artış olmuş gibi görünse de TÜİK verileriyle yıllık enflasyonun yüzde 30’un üzerinde olduğunu biliyoruz. Yani reel bir bütçe artışı teklif edilmemektedir’’ açıklamasını yaptı.

Aile hekimliği sistemindeki sıkıntılar daha da derinleşecek

Eroğulları, ‘’ASM’lerde aşıya erişim sorunları devam ederken, aşı karşıtlığı yükselirken “Eziyet Yönetmeliği ile Aile hekimliği sistemindeki sıkıntılar daha da derinleşecektir. İş ve gelir güvencesini ortadan kaldıran, karmaşık hesaplamalar ile ulaşılması mümkün olmayan, halk sağlığı açısından faydasız performans kriterleri içeren Yönetmelik, bakanlığın halihazırda yetersiz kaynak tahsis etmesiyle birinci basamağın yapısını daha da bozmaktadır. Son yapılan değişikle ise Aile hekimliğinde verilen hizmetlerin bir kısmı paralı hale getirilmiştir. Paralı yapılan hizmetlerin bir miktarının personel ödenmesi üzerinden tepkiler azaltılmaya çalışılmaktadır’’ ifadelerini kullandı.

Tercih, sağlığı korumaya değil hastalığı yönetmeye yapılmıştır

2027 Sağlık Bakanlığı bütçesinden koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan payın 585 milyar 419 milyon 427 bin TL ile olduğunu vurgulayan Eroğulları, ‘’Tedavi edici sağlık hizmetlerine 1 trilyon 359 milyar 217 milyon 933 bin TL ayrılmış ve oran yüzde 70 olmuştur. Koruyucu sağlık hizmetlerinin bütçe payının artması gerektiğini bilimsel verilerle ısrarla ifade etmemize rağmen 2027 bütçesinde de bir değişiklik olmadığını görüyoruz. Tercih, sağlığı korumaya değil hastalığı yönetmeye yapılmıştır. Bir önceki yılın bütçe teklifine kıyasla koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan kaynak 179 milyar TL artarken, tedavi edici sağlığa ayrılan kaynak ise 308 milyar TL artmıştır’’ değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’de 10 bin kişiye düşen hastane yatağı sayısı 31

‘Sağlık sistemi içinde bölgeler arası eşitsizlikler giderilmemektedir’ diyen Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Gaziantep Şubesi Eşbaşkanı Gülcan Parlakkılıç, konuşmasını şu kelimelerle sürdürdü: ‘’10 bin kişiye düşen hastane yatağı sayısı Türkiye’de 31 iken OECD Ortalaması 42’dir. Türkiye ortalaması çok düşük olan bu veriye bölge bazlı bakıldığında ise; “Sağlık Kurumlarında yatak başına düşen hasta sayısı” Türkiye genelinde 321 iken Muş ilinde bu veri 515, Hakkari de ise 566’dır. Yine “Hekim başına düşen kişi sayısı” Türkiye geneli 389 kişi iken Muş ilinde bu veri 791, Hakkari’de ise 706’dır. Aynı şekilde “Hemşire başına düşen kişi sayısı” Türkiye geneli 325 kişi iken Muş’ta 436 ve Hakkari ilinde 480 kişidir.’’

Emekçiler ve halk üzerindeki adaletsiz vergi yükü azaltılmalı

Emekçiler ve halk üzerindeki adaletsiz vergi yükünün azaltılması çağrısında bulunan Eroğulları, ‘’Sağlık hizmetleri bütçesinin merkezi bütçe içindeki payı en az yüzde 10’a çıkarılmalı; koruyucu sağlık hizmetlerinin payı bu bütçe içerisinde yüzde 40’a yaklaştırılmalıdır. İlaç ve tedaviye erişim kamu güvencesinde olmalıdır. Geri ödeme listesi genişletilmeli; fark ücretleri kaldırılmalı, SMA başta olmak üzere nadir hastalık fonları güçlendirilmeli; ilaç yokluklarını önleyecek kamusal planlama yapılmalıdır. Halkın sağlık hakkına erişimi için katkı payı, katılım payı ve ilave ücret uygulamalarına son verilmelidir. Sağlık alanında güvencesiz istihdam modellerine son verilmelidir. Taşeron, sözleşmeli ve güvencesiz istihdam kaldırılmalı; tüm sağlık çalışanları kadrolu ve güvenceli 4A statüsüne alınmalıdır Ana ücret dışındaki ödemelerin toplam maaş içindeki payı yüzde 10’u geçmemelidir. Sağlıkta şiddeti önleyici yasal düzenlemeler, güvenlik önlemleri, riskli birimlere ek istihdam ve caydırıcı yaptırımlar için bağımsız bir bütçe kalemi oluşturulmalıdır’’ diye konuştu.

Kaynak: mehmet erkan günyolu