Giderek artan çocuk işçiliğine parmak basan Klinik Psikolog Zeynep Buse Yengil, Gaziantep’te çocuk işçiliği üzerinde daha fazla durulması gereken toplumsal meselelerden biri olduğunu belirtti.

Yengil, ‘’Hiçbir çocuk ailesinin geçim sorumluluğunu omuzlarında taşımak, eğitiminden vazgeçmek ya da yaşıtlarından önce büyümek zorunda kalmamalıdır. Çocukların ihtiyaç duyduğu şey ağır sorumluluklar değil; güvenli bir ortam, nitelikli bir eğitim, oyun oynayabilecekleri zaman ve kendilerini özgürce ifade edebilecekleri bir yaşamdır. Bir toplumun geleceği, çocuklarına sunduğu imkânlarla şekillenir. Çocukların çocukluklarını yaşayabildiği bir gelecek, hepimizin ortak sorumluluğudur’’ dedi.

Çocuk işçiliğinin yalnızca ekonomik ve toplumsal bir sorun değil, aynı zamanda çocukların ruhsal gelişimini, psikolojik bütünlüğünü ve geleceğe dair yaşam beklentilerini doğrudan etkileyen önemli bir hak ihlali olduğunu hatırlatan Yengil, ‘’Bir çocuğun erken yaşta çalışma hayatına katılması, yalnızca oyun oynamaya veya eğitimine ayıracağı zamandan vazgeçmesi anlamına gelmez. Bu durum, aynı zamanda çocukluğun ihtiyaç duyduğu güven, korunma, duygusal destek ve gelişimsel deneyimlerden mahrum kalması anlamına gelir’’ şeklinde konuştu.

Çocuklar çok daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda kalmaktadır

Çocukluk döneminin, bireyin kişiliğinin, benlik algısının ve duygusal dünyasının şekillendiği en önemli gelişim evrelerinden biri olduğuna vurgu yapan Yengil, ‘’Bu dönemde çocuğun oyun oynaması, eğitim alması, akranlarıyla ilişki kurması ve kendisini güvende hissetmesi sağlıklı gelişimin temel ihtiyaçları arasındadır. Ancak erken yaşta çalışma hayatına dahil olan çocuklar, çoğu zaman yaşlarının gerektirdiğinden çok daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda kalmaktadır’’ ifadelerine yer verdi.

Etkiler her zaman dışarıdan fark edilemez

Yengil, ‘’Uzun çalışma saatleri, fiziksel yorgunluk, eğitimden uzaklaşma ve yetişkinlerin dünyasına erken yaşta dahil olma gibi deneyimler; çocuklarda kaygı, içe kapanma, özgüven sorunları ve değersizlik duygusuna yol açabilmektedir. Üstelik bu etkiler her zaman dışarıdan fark edilemez. Çocuğun sessizleşmesi, ihtiyaçlarını dile getirmemesi veya yaşından büyük davranması bazen olgunluk olarak değerlendirilse de bu durumun arkasında karşılanmamış duygusal ihtiyaçlar bulunabilir’’ açıklamasını yaptı.

Çocukların çalışma koşulları, eğitim hakları birlikte değerlendirilmelidir

Gaziantep’in güçlü sanayi altyapısı, üretim alanları, küçük işletmeleri ve ticari hareketliliği ekonomik açıdan önemli bir yere sahip olduğunu ancak bu ekonomik yapının içerisinde çocukların çalışma hayatına erken yaşta dahil olma riskinin göz ardı edilmemesi gerektiğini aktaran Yengil, ‘’Özellikle ekonomik güçlük yaşayan ailelerin çocuklarının eğitimden uzaklaşarak çalışma hayatına yönelmesi, üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir konudur. Sanayi bölgeleri, küçük atölyeler ve çeşitli işletmelerde çocukların çalışma koşulları, eğitim hakları ve güvenlikleri birlikte değerlendirilmelidir. Burada aileleri suçlamak yerine, çocukları çalışmaya yönelten ekonomik ve sosyal koşulları anlamak gerekir. Çünkü çocuk işçiliği yalnızca bireysel aile kararlarıyla açıklanabilecek bir sorun değildir’’ değerlendirmesini yaptı.

Eğitim hayatından kopuş, çocuğun geleceğe ilişkin beklentilerini sınırlandırabilir

‘Çalışma hayatına erken yaşta katılan çocukların yaşadıkları yalnızca fiziksel yorgunlukla sınırlı kalmaz’ diyen Yengil, ‘’Çocuk, kendisine ait olması gereken zamanı başkalarının beklentilerini karşılamak için kullanmaya başladığında oyun, arkadaşlık ve kendini keşfetme gibi gelişimsel ihtiyaçları geri planda kalır. Özellikle eğitim hayatından kopuş, çocuğun geleceğe ilişkin beklentilerini de sınırlandırabilir. Bir süre sonra çocuk, kendi hayallerinden çok içinde bulunduğu koşullara göre yaşamını şekillendirmeye başlayabilir. Bu nedenle çocuk işçiliğini değerlendirirken yalnızca bugün yaşananları değil, bu deneyimlerin çocuğun gelecekteki yaşamına nasıl yansıyacağını da düşünmek gerekir’’ dedi.

Çocukların psikolojik desteğe erişebilmesi büyük önem taşımaktadır

Çocuk işçiliğiyle mücadelenin yalnızca çocukların çalışma ortamlarından uzaklaştırılmasının yeterli olmayacağının altını çizen Klinik Psikolog Zeynep Buse Yengil, konuşmasını şöyle tamamladı: ‘’Çocukların eğitim hayatına devam edebilmeleri, ailelerin ekonomik ve sosyal açıdan desteklenmesi ve ihtiyaç duyan çocukların psikolojik desteğe erişebilmesi de büyük önem taşımaktadır. Okulların, yerel yönetimlerin, sosyal hizmet kurumlarının ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliği içerisinde hareket etmesi gerekmektedir. Gaziantep’te de çocukların eğitimde kalmasını destekleyen, ailelerin güçlüklerine çözüm üreten ve çocukların haklarını koruyan çalışmaların artırılması gerektiğine inanıyorum.’’

Kaynak: adem kesenek