Yılanın ağzındaki zehrin yılana bir zararı yok. O zehir o hayvanı korumak ve avını etkisiz hale getirmek için var. Her insanın içindeki düşünce de öyle kendine bir zararı yok ve avını elde etmede kullanmaktadır. “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkartır” derler. Delikten çıkan bu yılanın zehrini nasıl panzehre dönüş? Bir başka ifade ile yılan olan nefis nasıl olur da şifa kaynağı haline getirilir.

Âdem Havva bahsinde “yılan” figürü Tevrat’ta geçerken Kuran’da yılan yerine “şeytan” ifadesi geçer ve şeytanın da ayrıştırıcı insan aklını sembol ettiği söylenir.

Yılan antik dönemde yeraltı ile irtibatlı olarak kabul edilmiştir. Tıpta da hem hastalığın hem de şifanın sembolü olarak kullanılmıştır. Yani aynı söz hem zehir hem de panzehir olabilir.

İnsan, akıl ile her görüleni iyi kötü diye tasnif ediyor ve kelam ile karşısındakine sunuyor. Yani akıl bağlamı ile çevreyle irtibat kuruluyor. Bir yerde insan, çevresine yüklediği mana ve ilişki ağı ile kendi benliği örerek içinde hapsoluyor.

Yılan zehrinin panzehri o zehirden elde edilen serum olduğu gibi diğer bireylerden kulağa gelen veya ağızdan çıkan sözler ve düşünceler de yılanın ağzındaki gibi kişiyi ve karşımızdakini zehirler.

Peki kişinin kendi yılanlığını tespit edip çift dilliğinden çift görüşlülüğünden kurtulur.

Yunus Emre: Kişi bile söz demini, Demeye sözün kemini Bu cihan cehennemini, Sekiz cennet ede bir söz diyerek sözün önemini vurgulamıştır.

Bu sözler kime söyleniyor? Söyleniş amacı nedir? Neden öyle söylenmektedir? Bu söz karşısında bizde uyanan duygu ve düşünceler nelerdir? Neden aynı sözden farklı farklı etkiler ve tepkiler doğmaktadır? Kişi bunlarla yüzleşerek kim ve ne olduğunun farkına vardı mı yoksa zehre zehir katarak ortalığı zehirliyor mu?

Toplumsal söylemler ve tepkilerimizin bunun göstergesi olduğu kesindir. Bunun kişiye verdiği zararın neler olduğunu da yüzünün aldığı şekilden ölçe biliriz.

Peki ne yapılması gerekir ki zehiri panzehre çevrilsin? Söylenen söz bireysel zaaf ve menfaatler doğrultusunda alındığında bu söz bireyi gösterir.

Peki olumsuz sözleri süzüp arıtıp panzehir geliştirilmesi mümkün değil mi? Neden olmasın? O sözün ve bağlı olduğu davranışın kendi davranış ve sözü olduğunu, onun ardında yatan olumsuzluğun kişinin kendi koyduğu önyargı olduğunun, içerdeki ben’e değdiği için o tepkiyi verdiğinin farkına varıldığında, sözün kendinden kendine bir tanıma ve tanıtma aracı olduğu anlaşılacaktır. O zaman, zehir ve panzehir adeta yaşamın ritmini yansıtan müziğe dönüşecektir.

Kutsal kitapta önce söz – kelam var denmektedir. Söze ben üstünüm diye karşı durmayıp kabul ederek o söze katılınır. Mana ile karşıdaki insanın aklı selimine hitap edildiğinde gerçek kabul edilecek ve huzur bulunacaktır.